FUN FACTS: KESALAHAN-KESALAHAN YANG ANDA MUNGKIN TAK SANGKA ADA DI BAWAH KAEDAH-KAEDAH LALU LINTAS JALAN 1959 (LN 166/59) — Bahagian 2
oleh Muhammad Faiz bin Hasan
Dalam Bahagian 1, kita telah menyelongkar beberapa kesalahan yang jarang disebut, iaitu larangan jual beli di persimpangan jalan, had umur mengawal kenderaan, dan kewajipan mematikan enjin sebelum meninggalkan kenderaan. Bahagian 2 ini meneruskan perjalanan tersebut dengan kumpulan kaedah yang paling mengejutkan ramai orang, iaitu peraturan terperinci tentang membawa binatang di jalan raya, diikuti pula dengan kesalahan menunggang basikal dan larangan mencuci kenderaan. Sekali lagi, tujuannya bukan sekadar mengumpul fakta menarik, tetapi memperlihatkan betapa terperincinya undang-undang dalam menjaga keselamatan jalan raya kita.
Adakah undang-undang mengawal cara membawa binatang di jalan raya?
Jawapannya sangat terperinci, dan inilah bahagian yang paling menarik dalam LN 166/59. Titik permulaannya ialah Kaedah 24, yang menetapkan bahawa tiada sesiapa boleh memimpin, menunggang atau menghalau apa-apa jenis binatang di atas jalan awam dengan cara yang menyebabkan dia tidak mempunyai kawalan yang sepatutnya ke atas binatang itu, atau dengan cara yang mendatangkan bahaya atau halangan kepada lalu lintas. Ringkasnya, jika seekor binatang dibawa di jalan secara tidak terkawal sehingga mengganggu atau membahayakan lalu lintas, maka satu kesalahan telah pun dilakukan.
Daripada prinsip umum itu, kaedah-kaedah berikutnya menjadi semakin khusus. Kaedah 29 menghendaki binatang yang dipimpin di jalan awam diikat dengan kemas pada bahagian kepalanya, dan binatang-binatang itu boleh diikat antara satu sama lain dalam kumpulan yang tidak melebihi tiga ekor. Kaedah 30 pula menambah bahawa setiap kumpulan mesti berada di bawah jagaan seorang yang berkebolehan, yang mengawalnya dengan rantai, tali, atau tali pengikat lain yang mencukupi. Seterusnya, Kaedah 31 mengenakan had yang lebih besar, iaitu apabila binatang dihalau di jalan, ia mesti dihalau dalam kumpulan yang tidak melebihi dua belas ekor sahaja. Cuba bayangkan sebuah kawanan besar yang dihalau melintasi jalan tanpa kawalan. Kaedah-kaedah ini wujud justeru untuk mengelakkan kekecohan dan bahaya seumpama itu.
Benarkah ada peraturan khas tentang tanduk kerbau?
Benar, dan inilah barangkali fakta menarik yang paling sering membuatkan orang tersenyum. Di bawah Kaedah 32, tiada sesiapa boleh memimpin, menghalau atau menunggang seekor kerbau di jalan awam melainkan tanduk kerbau itu telah dipalang dengan sekeping kayu yang menutup hujung-hujung tanduknya. Tujuannya jelas dari segi keselamatan, kerana hujung tanduk kerbau yang tajam boleh mencederakan pengguna jalan lain, dan memalangnya dengan kayu dapat mengurangkan risiko tersebut. Ia merupakan satu peruntukan yang lahir daripada zaman apabila kerbau menjadi sebahagian biasa daripada pemandangan jalan, namun ia masih kekal dalam undang-undang sehingga ke hari ini.
Bolehkah binatang dibiarkan tanpa jagaan, atau dipamerkan di tepi jalan?
Tidak boleh, dan Kaedah 33 menangani kedua-dua perkara ini sekali gus. Pertama, tiada binatang yang berada di jalan awam boleh dibiarkan tanpa jagaan, atau dibiarkan dengan cara yang menyebabkan ia tidak terkawal dengan sepatutnya. Kedua, dan ini yang menarik, Kaedah 33(2) menetapkan bahawa tiada sesiapa boleh mempamerkan untuk tontonan, menjual atau menyewakan apa-apa binatang di atas jalan atau di tepinya. Ketiga, Kaedah 33(3) pula melarang sesiapa daripada menambat binatang di jalan atau di tepi jalan. Jadi, menjadikan bahu jalan sebagai tempat menjual atau mempamerkan binatang, sesuatu yang mungkin kelihatan tidak berbahaya, sebenarnya merupakan satu kesalahan di bawah kaedah ini.
Apakah kesalahan-kesalahan yang berkaitan dengan menunggang basikal?
Walaupun basikal sering dianggap kenderaan yang paling tidak formal, LN 166/59 tetap mengenakan beberapa sekatan yang jelas melalui Kaedah 42. Di bawah Kaedah 42(1)(c), seseorang tidak boleh menunggang basikal sambil memegang apa-apa barang di mana-mana tangannya. Di bawah Kaedah 42(1)(d) pula, penunggang mesti sentiasa memegang pemegang basikal dengan sekurang-kurangnya sebelah tangan untuk menghala dan mengawal basikal itu, yang bermakna menunggang dengan kedua-dua tangan terlepas daripada pemegang merupakan satu kesalahan. Kaedah yang sama turut menetapkan, antara lain, bahawa basikal mesti dilengkapi brek dan loceng yang berkesan, dan penunggang mesti duduk merentang tempat duduk.
Yang lebih menarik ialah Kaedah 42(4), yang menyentuh soal penglihatan. Di bawah kaedah ini, tiada penunggang basikal boleh memakai apa-apa pakaian atau penutup kepala yang menghalang penglihatannya, atau yang menjadikan basikal itu kurang dapat dikawal, atau yang akan mendatangkan bahaya kepada penunggang itu sendiri ataupun kepada pengguna jalan yang lain. Maksudnya, menunggang basikal dengan kepala ditutup kain sehingga menghalang penglihatan secara langsung telah melanggar Kaedah 42(4). Sekali lagi, ini satu peruntukan yang berpaksikan keselamatan.
Bolehkah anda mencuci kereta di tepi jalan?
Soalan ini mungkin terasa remeh, tetapi jawapannya tetap tidak boleh. Di bawah Kaedah 48(2), tiada sesiapa boleh mencuci atau membersihkan, ataupun menyebabkan atau membenarkan dicuci atau dibersihkan, apa-apa kenderaan atau binatang di atas jalan awam atau di laluan pejalan kaki. Jadi, tabiat biasa mencuci kereta di tepi jalan, atau di atas laluan pejalan kaki, sebenarnya merupakan satu kesalahan di bawah kaedah ini. Rasionalnya mudah difahami, kerana air, sabun dan aktiviti mencuci di atas jalan boleh menghalang lalu lintas, membahayakan pejalan kaki, dan mengotorkan kemudahan awam.
Kesimpulan
Kelompok kaedah dalam Bahagian 2 ini, bermula daripada cara mengikat binatang, kepada had bilangan dalam satu kumpulan, kepada peraturan unik memalang tanduk kerbau, kepada larangan memegang barang ketika menunggang basikal, sehinggalah larangan mencuci kenderaan di jalan, menunjukkan satu perkara yang konsisten, iaitu undang-undang lalu lintas kita dibina dengan teliti untuk menangani pelbagai situasi yang mungkin membahayakan pengguna jalan, walau sekecil mana pun nampaknya. Kaedah-Kaedah Lalu Lintas Jalan 1959 mungkin kelihatan seperti tinggalan zaman kerbau dan basikal, namun ia masih berkuat kuasa di bawah Akta Pengangkutan Jalan 1987, dan setiap kaedahnya masih membawa kesan undang-undang. Memahami kewujudan kesalahan-kesalahan ini bukan sahaja menarik, malah turut membantu kita menjadi pengguna jalan yang lebih bertanggungjawab.
